الأصول الإثيوبية في اللغة العربية (القعزية)

الملخص

في اللسانيات السامية التاريخية، يمثل التبادل اللفظي بين اللغة القعزية (الحبشية الكلاسيكية) واللغة العربية ناقلاً حيوياً للاتصال الثقافي والديني عبر البحر الأحمر خلال أواخر العصر القديم. ورغم أن تتبع الكلمات المستعارة داخل الأسرة السامية يتسم بالتعقيد بسبب الجذور المشتركة (المتجانسات)، فإن الإجماع الفيلولوجي (الفقه لغوي) والتاريخي يؤكد أن عربية ما قبل الإسلام قد تبنت مفردات هامة من القعزية، مدفوعة بالهيمنة السياسية لمملكة أكسوم، والتجارة البحرية، والنشاط التبشيري المسيحي المبكر في شبه الجزيرة العربية. وتحتفظ العربية الفصحى ومعجم القرآن الكريم بوضوح بهذه البنية الحبشية التحتية، حيث تُصنف مصطلحات لاهوتية ومادية رئيسية كاستعارات مُعرّبة من القعزية.

وتُظهر هذه الكلمات المستعارة عملية مكثفة من الدمج الصرفي والصوتي، حيث جرى إسقاط البنى القعزية الدخيلة على أنظمة الجذور والأوزان العربية الأصيلة، مما يؤكد التأثير العميق لحضارات القرن الأفريقي على التطور المبكر للمصطلحات الدينية الإسلامية.

دلالات الأصول القعزية للمفردات العربية القديمة والمعاصرة تتضح ليس فقط في المفردات السماعية بل حتى في الإملاء وقواعد صياغة الجمل والأدوات النحوية المختلفة.

المعلومات

تنزيل النماذج:

المرجع: DBETHARA

المواد: 14,000+

آخر تحديث: 17/11/2026

حقول البيانات

المفردة: المفردة القعزية
النطق: نطق المفردة بالألفبائية الصوتية (IPA)
لاتيني: المفردة منقولة بالحروف اللاتينية (Ethiopian Language Support for the Babel Package)
كاتس: المفردة العربية منقولة حسب معيار كاتس
عربي: المفردة العربية المقابلة
المعنى: دلالة المفردة العربية بالإنجليزية
اللغة: اللغة الإثيوبية، ISO 639-3
المتلقية: اللهجات العربية المتلقية للمفردة، ISO 639-3
الفئة: الفئة النحوية، الفئات النحوية
المجال: مجال المفردة

النموذج
رقم المفردة النطق لاتيني كاتس عربي المعنى اللغة المتلقية الفئة المجال
1 ህላዌ /hɨlːaˈwe/ helAwE Huluwl حُلُول existence, nature gez arb N GEN
2 ሕማም /ħɨˈmam/ ḥemAm Hamiym حَمِيم sickness, passion gez arb N GEN
3 ሐራሲ /ħaˈrasi/ ḥarAsi Har~aAx حَرَّاث farmer gez arb N GEN
4 ሀብት /ˈhabt/ habet hiba هِبَة gift, grace gez arb N GEN
5 ሀገር /haˈɡər/ hager Hik&r حِكْر city, country, land gez arb N GEN
6 ሀፍረት /hafˈrət/ haferet Kafar خَفَر shame gez arb N GEN
7 ልሳን /lɨˈsan/ lesAn lisaAn لِسَان tongue, language gez arb N GEN
8 ልብስ /ˈlɨbs/ lebes lib&s لِبْس garment, clothing gez arb N GEN
9 ልብ /ˈlɨbː/ leb lib لِب heart, mind gez arb N GEN
10 ልቡና /lɨbːuˈna/ lebunA lub&n: لُبْنة understanding gez arb N GEN
11 መልአክ /məlˈʔak/ mal'ak malaAk مَلَاك angel, messenger gez arb N GEN
12 ተልእኮ /təlˈʔɨko/ tal'eko Tal&q: طَلْقة mission gez arb N GEN
13 ልዋጤ /lɨwaˈtʼe/ lewAṭE law&xa: لَوْثَة change, exchange gez arb N GEN
14 ላዕሉ /laʕˈlu/ lA`elu !ao&laY أَعْلَى above gez arb Ad GEN
15 ልዑል /lɨˈʕul/ le`ul Al!o&lY الأعْلى high, exalted gez arb A GEN
16 ሐመድ /ħaˈməd/ ḥamad Kam&d خَمْد ashes (homonym) gez arb N GEN
17 ስብሐት /sɨbˈħat/ sebḥat sab&H: سَبْحة praise gez arb N GEN
18 ሐራስ /ħaˈras/ ḥarAs HaAris حَارِس guard gez arb N GEN
19 ኅሩይ /χɨˈruj/ 'heruy maH&riy مَحْرِي chosen, elect gez arb A GEN
20 ሕርፈት /ħɨrˈfət/ ḥerefat Hir&f: حِرْفة reproach gez arb N GEN
21 ሐሳብ /ħaˈsab/ ḥasAb HisaAb حِسَاب thought, account gez arb N GEN
22 ሕቅፍ /ˈħɨkʼf/ ḥeqef Haq&f حَقْف embrace, bosom gez arb N GEN
23 ቤተ ሕብስት /ˈbetə ˈħɨbst/ bEta ḥebeset bay&t Hab&s, sij&n بَيْت حَبْس، سِجْن prison gez arb N GEN
24 ሐኪም /ħaˈkim/ ḥakim Hakym, Tabiyb حَكيم، طَبِيب physician gez arb N GEN
25 ሐዋርያ /ħawaˈrɨja/ ḥawAreyA HawaAriy حَوَارِي apostle, traveler gez arb N GEN
26 ሐውጽ /ˈħawsʼ/ ḥaweṣ Hawas حَوَس visitation gez arb N GEN
27 ሐዘን /ħaˈzən/ ḥazan Huz&n حُزْن sorrow, mourning gez arb N GEN
28 ሕይወት /ħɨjˈwət/ ḥeywat HayaA: حَيَاة life gez arb N GEN
29 ሕያው /ħɨˈjaw/ ḥeyAw Hay~ حَيّ living gez arb A GEN
30 ሐዲስ /ħaˈdis/ ḥadis Hadiyx حَدِيث new gez arb A GEN
31 ሕፃን /ħɨˈsʼan/ ḥe`ṣAn HisaAn حِسَان infant, child gez arb N GEN
32 ምሉእ /mɨˈluʔ/ melu' mam&lw' مَمْلوء full gez arb A GEN
33 ምልአት /mɨlˈʔat/ mel'at mil&' مِلْء fullness gez arb N GEN
34 አምላክ /ʔamˈlak/ 'amelAk !mlAk, Eil@h, All~@hu أملاك، إِلٰه، اللّٰهُ God gez arb N GEN
35 መሪር /məˈrir/ marir mariyr مَرِير bitter gez arb A GEN
36 ምረት /mɨˈrət/ merat maraAra: مَرَارَة bitterness gez arb N GEN
37 ምሳሌ /mɨsaˈle/ mesAlE mixaAl مِثَال proverb, parable, likeness gez arb N GEN
38 ምስው /mɨˈsɨw/ mesew mucaAb مُذَاب melted gez arb A GEN
39 ምክር /ˈmɨkr/ meker mak&r مَكْر counsel, advice gez arb N GEN
40 መካሪ /məˈkari/ makAri mak~aAr مَكَّار counselor gez arb N GEN
41 ሞት /ˈmot/ mot maw&t مَوْت death gez arb N GEN
42 ምውት /mɨˈwɨt/ mewet mayi~t مَيِّت dead gez arb N/A GEN
43 መዐት /məˈʕat/ ma`at maoaAd مَعَاد wrath, anger gez arb N GEN
44 ሚዛን /miˈzan/ mizAn miyzaAn مِيزَان scale, balance gez arb N GEN
45 ምጽአት /mɨsʼˈʔat/ meṣ'at mas&oaY مَسْعَى coming, advent gez arb N GEN
46 ሠለስቱ /ɬələsˈtu/ `salasetu xalaAxa: ثَلَاثَة three gez arb numeral GEN
47 ሥላሴ /ɬɨlːaˈse/ `selAsE xaAluwx ثَالُوث Trinity gez arb N GEN
48 ምሥራቅ /mɨɬˈrakʼ/ me`serAq ma$&riq مَشْرِق east, sunrise gez arb N GEN
49 ሥርዓት /ɬɨrˈʕat/ `sere`at $ario:, sirAT شَرِعة، سِراط order, canon, law gez arb N GEN
50 ሥርው /ˈɬɨrw/ `serew sir~ سِرّ root, sinew gez arb N GEN
51 ሠናይ /ɬəˈnaj/ `sanAy sany سَني good, beautiful gez arb A GEN
52 ሥን /ˈɬɨn/ `sen sanA' سَناء beauty gez arb N GEN
53 ሥዑር /ɬɨˈʕur/ `se`ur saoar سَعَر deposed, annulled gez arb A GEN
54 ርሑቅ /rɨˈħukʼ/ reḥuq rahaq رَهَق far, distant gez arb A GEN
55 ርስይ /ˈrɨsj/ resey ras&w رَسْو made, placed gez arb A GEN
56 ረቂቅ /rəˈkʼikʼ/ raqiq raqiyq رَقِيق subtle, spiritual, fine gez arb A GEN
57 ረብሕ /ˈrəbħ/ rabeḥ rib&H رِبْح profit, gain gez arb N GEN
58 ርቱዕ /rɨˈtuʕ/ retu` ratuwo رَتُوع upright, straight, orthodox gez arb A GEN
59 ራእይ /ˈraʔj/ rA'ey ruO&yaA رُؤْيَا vision, revelation gez arb N GEN
60 ረዐዪ /rəˈʕaji/ ra`ayi raAoI رَاعٍ shepherd gez arb N GEN
61 መርዔት /mərˈʕet/ mare`Et mar&oaY مَرْعَى flock gez arb N GEN
62 ርግመት /rɨɡˈmət/ regemat raj&m رَجْم curse gez arb N GEN
63 ምርፋቅ /mɨrˈfakʼ/ merefAq mir&faq مِرْفَق dining room/couch gez arb N GEN
64 ስም /ˈsɨm/ sem As&m اسْم name gez arb N GEN
65 ሰማይ /səˈmaj/ samAy samaA' سَمَاء sky, heaven gez arb N GEN
66 ሰማዕት /səˈmaʕt/ samA`et samio سَمِع witness, martyr gez arb N GEN
67 ሰራቂ /səˈrakʼi/ sarAqi saAriq سَارِق thief gez arb N GEN
68 ስብሐት /sɨbˈħat/ sebḥat tas&biyH تَسْبِيح glory, praise gez arb N GEN
69 ሰንበት /sənˈbət/ sanebat sab&t سَبْت Sabbath, week gez arb N GEN
70 ስእለት /sɨʔˈlət/ se'elat SalaA: صَلَاة prayer, petition, vow gez arb N GEN
71 ምሥጢር /mɨɬˈtʼir/ me`seṭir mas&twr مَسْتور hidden, secret gez arb N/A GEN
72 ስውር /sɨˈwɨr/ sewer sir~ سِرّ hidden, secret gez arb N/A GEN
73 ስግደት /sɨɡˈdət/ segedat saj&d: سَجْدة worship, prostration gez arb N GEN
74 ቀመር /kʼəˈmər/ qamar qamar قَمَر calendar calculation, cycle gez arb N GEN
75 ቍርባን /kʼʷɨrˈban/ qWerebAn qur&baAn قُرْبَان offering, Eucharist gez arb N GEN
76 ቀትል /ˈkʼətl/ qatel qat&l قَتْل murder, battle gez arb N GEN
77 ቅኔ /kʼɨˈne/ qenE !g&niy: أغْنِية hymn, sacred poetry gez arb N GEN
78 ቁመት /kʼuˈmət/ qumat qaAma: قَامَة height, stature gez arb N GEN
79 ቋሚ /ˈkʼʷami/ qWAmi qaAeim قَائِم standing gez arb N/A GEN
80 ቀዳሚ /kʼəˈdami/ qadAmi qudAm قُدام first, beginning gez arb N/A GEN
81 ቅዱስ /kʼɨˈdːus/ qedus qudu~ws قُدُّوس holy, saint gez arb N/A GEN
82 ቅዳሴ /kʼɨdːaˈse/ qedAsE quda~As قُدَّاس liturgy, Mass gez arb N GEN
83 ብርሃን /bɨrˈhan/ berehAn bur&hAn بُرْهان light gez arb N GEN
84 በረከት /bərəˈkət/ barakat baraka: بَرَكَة blessing gez arb N GEN
85 ብካይ /bɨˈkaj/ bekAy bukaA' بُكَاء weeping gez arb N GEN
86 ተላዊ /təˈlawi/ talAwi taAliy تَالِي follower gez arb N GEN
87 ትርጓሜ /tɨrɡʷaˈme/ teregWAmE tar&jama: تَرْجَمَة translation, exegesis gez arb N GEN
88 ኀላፊ /χaˈlafi/ 'halAfi laAfy لَافي transient, passing gez arb A GEN
89 ኀምስቱ /χamɨsˈtu/ 'hamesetu Kam&sa: خَمْسَة five gez arb numeral GEN
90 ኀሠሣ /χaɬəˈɬa/ 'ha`sa`sA taHas~us تَحَسُّس search, inquiry gez arb N GEN
91 ኅቡእ /χɨˈbuʔ/ 'hebu' maK&buw' مَخْبُوء hidden, secret gez arb A GEN
92 ኅብረት /χɨbˈrət/ 'heberat Kib&ra: خِبْرَة union, fellowship gez arb N GEN
93 ማኅተም /maχˈtəm/ mA'hetam Kat&m خَتْم seal, stamp gez arb N GEN
94 ኃጢአት /χatʼiˈʔat/ hAṭi'at KaTiyea: خَطِيئَة sin gez arb N GEN
95 ኃጥእ /ˈχatʼʔ/ hAṭe' KaATie خَاطِئ sinner gez arb N/A GEN
96 መንበር /mənˈbər/ manebar min&bar, oar&$ مِنْبَر، عَرْش throne, seat gez arb N GEN
97 ነቢይ /nəˈbij/ nabiy nabiy~ نَبِيّ prophet gez arb N GEN
98 ንዝሐት /nɨzˈħat/ nezeḥat naD&H نَضْح sprinkling gez arb N GEN
99 መንጸር /mənˈsʼər/ maneṣar man&Zr: مَنْظرة mirror, aspect gez arb N GEN
100 ንጹሕ /nɨˈsʼuħ/ neṣuḥ naSuwH نَصُوح pure, clean gez arb A GEN
101 ንጽሕና /nɨsʼħɨˈna/ neṣeḥenA nuS&H, nazAh: نُصْح، نَزاهة purity gez arb N GEN
102 ነፍስ /ˈnəfs/ nafes naf&s, ruwH نَفْس، رُوح soul, self gez arb N GEN
103 ነፋስ /nəˈfas/ nafAs nafas نَفَس wind gez arb N GEN
104 ሃይማኖት /hajmaˈnot/ hAyemAnot EiymaAn, diyn إِيمَان، دِين faith, religion gez arb N GEN
105 ምእመን /mɨʔˈmən/ me'eman muO&min مُؤْمِن believer gez arb N GEN
106 ዕረፍት /ʕɨˈrəft/ `erafet oarafAt, raAHa: عَرَفات، رَاحَة rest, peace gez arb N GEN
107 አበሳ /ʔabəˈsa/ 'abasA ba!s بَأس sin, offense gez arb N GEN
108 እብየት /ʔɨbˈjət/ 'ebeyat EibaA', raf&D إِبَاء، رَفْض refusal gez arb N GEN
109 ካህን /ˈkahɨn/ kAhen kaAhin كَاهِن priest gez arb N GEN
110 ክህነት /kɨhˈnət/ kehenat kahanuwt كَهَنُوت priesthood gez arb N GEN
111 ክሥተት /kɨɬˈtət/ ke`setat qiS~a: قِصَّة revelation, manifestation gez arb N GEN
112 ክብር /ˈkɨbr/ keber kub&r كُبْر glory, honor gez arb N GEN
113 ክቡር /kɨˈbur/ kebur kabiyr كَبِير honorable gez arb A GEN
114 ክታብ /kɨˈtab/ ketAb kitaAb, tamiyma: كِتَاب، تَمِيمَة amulet, scroll gez arb N GEN
115 ክንፍ /ˈkɨnf/ kenef kin&f كِنْف wing gez arb N GEN
116 ኵነት /kʷɨˈnət/ kWenat kay&nuwna:, HaAl كَيْنُونَة، حَال being, state gez arb N GEN
117 ክፍል /ˈkɨfl/ kefel kif&l كِفْل part, portion, chapter gez arb N GEN
118 ወልድ /ˈwəld/ waled walad وَلَد son gez arb N GEN
119 ርስት /ˈrɨst/ reset Er&x إرْث inheritance gez arb N GEN
120 ወራሲ /wəˈrasi/ warAsi waArix وَارِث heir gez arb N GEN
121 ምውራድ /mɨwˈrad/ mewerAd maw&rid مَوْرِد descent gez arb N GEN
122 ወቀሳ /wəkʼəˈsa/ waqasA waq&S, AntqAS وَقْص، انتقاص rebuke gez arb N GEN
123 መዋዕል /məˈwaʕl/ mawA`el maw&el مَوْئل days, era gez arb N GEN
124 ፀአት /sʼəˈʔat/ `ṣa'at saoiy سَعِي exodus, departure gez arb N GEN
125 ዕርገት /ʕɨrˈɡət/ `eregat oar&j, Sowd عَرْج، صعود Ascension gez arb N GEN
126 ዐቢይ /ʕaˈbij/ `abiy !biy~ أبِيّ great, large gez arb A GEN
127 ዕበይ /ʕɨˈbəj/ `ebay EbA' إباء greatness gez arb N GEN
128 ዕጹው /ʕɨˈsʼuw/ `eṣuw oaSiy~ عَصِيّ closed, shut gez arb A GEN
129 ዐፅም /ˈʕasʼm/ `a`ṣem oaZ&m عَظْم bone, relic gez arb N GEN
130 መዝሙር /məzˈmur/ mazemur maz&muwr, tar&niyma: مَزْمُور، تَرْنِيمَة psalm, hymn gez arb N GEN
131 ዘማሪ /zəˈmari/ zamAri zam~aAr, murati~l زَمَّار، مُرَتِّل chanter gez arb N GEN
132 ዘርዕ /ˈzərʕ/ zare` zar&o زَرْع seed, offspring gez arb N GEN
133 ዝክር /ˈzɨkr/ zeker cik&r ذِكْر memorial, commemoration gez arb N GEN
134 የብስ /ˈjəbs/ yabes yabi&s يَبِْس dry land gez arb N GEN
135 አይድዖ /ʔajdˈʕo/ ayed`o EcAo: إذاعة declaration gez arb N GEN
136 ድምረት /dɨmˈrət/ demerat zum&r: زُمْرة union, sum gez arb N GEN
137 ድርሳን /dɨrˈsan/ deresAn dar&s دَرْس homily, treatise gez arb N GEN
138 ደቂቅ /dəˈkʼikʼ/ daqiq daqiyqu دَقِيقُ children, minutes, small gez arb A/N GEN
139 ግሙር /ɡɨˈmur/ gemur qamar قَمَر complete gez arb A GEN
140 ግዝረት /ɡɨzˈrət/ gezerat jaz&r جَزْر circumcision gez arb N GEN
141 ምግባእ /mɨɡˈbaʔ/ megebA' mq&bao مقْبَع return gez arb N GEN
142 ጥበብ /tʼɨˈbəb/ ṭebab TibaAb: طِبَابة wisdom gez arb N GEN
143 ጠቢብ /tʼəˈbib/ ṭabib Tabiyb طَبِيب wise person gez arb A/N GEN
144 መጽሐፍ /məsʼˈħaf/ maṣḥaf maS&Hf مَصْحف book gez arb N GEN
145 ጸሐፊ /sʼəˈħafi/ ṣaḥAfi SaH~aAf صَحَّاف scribe, author gez arb N GEN
146 ጸሎት /sʼəˈlot/ ṣalot SalaA: صَلَاة prayer gez arb N GEN
147 ጽንዕ /ˈsʼɨnʕ/ ṣene` San&oa: صَنْعَة strength gez arb N GEN
148 ጾም /ˈsʼom/ ṣom Saw&m صَوْم fasting gez arb N GEN
149 ጽዋዔ /sʼɨwaˈʕe/ ṣewA`E dao&wa: دَعْوَة calling, vocation gez arb N GEN
150 ጽድቅ /ˈsʼɨdkʼ/ ṣedeq Sid&q صِدْق righteousness gez arb N GEN
151 ጻድቅ /ˈsʼadkʼ/ ṣAdeq SaAdiq صَادِق righteous gez arb A GEN
152 ፅምእ /ˈsʼɨmʔ/ `ṣeme' Zama! ظَمَأ thirst gez arb N GEN
153 ፅፍር /ˈsʼɨfr/ `ṣefer Zuf&r ظُفْر braid, fingernail gez arb N GEN
154 ፍሉጥ /fɨˈlutʼ/ feluṭ fal&t: فَلْتة distinct, separated gez arb A GEN
155 ፍርሃት /fɨrˈhat/ ferehAt far&o فَرْع fear, reverence gez arb N GEN
156 ፍትሕ /ˈfɨtħ/ feteḥ fat&H فَتْح justice, judgment gez arb N GEN
157 ፍትሐት /fɨtˈħat/ feteḥat fat&H فَتْح absolution gez arb N GEN
158 ፈተና /fətəˈna/ fatanA fit&n:, AmtHAn فِتْنة، امتحان temptation, trial gez arb N GEN
159 ፈውስ /ˈfəws/ fawes faw&z فَوْز healing, cure gez arb N GEN
160 ፍጻሜ /fɨsʼːaˈme/ feṣAmE faS&m فَصْم end, fulfillment gez arb N GEN
161 ፈጣሪ /fəˈtʼari/ faṭAri faT~aAr فَطَّار Creator gez arb N GEN
162 ፍጥረት /fɨtʼˈrət/ feṭerat fiT&r: فِطْرة creation, creature gez arb N GEN